Właściwości tekstu
Nieobecne?
Anna Janicka
Warto zwrócić uwagę na znaczącą nieobecność w Lalce różnych grup społecznych, które stanowiły w owym czasie część miejskiego społeczeństwa lub element warszawskiego krajobrazu. W powieści nie znajdziemy więc obrazów Rosjan (wyjątkiem potwierdzającym regułę jest przyjaciel Wokulskiego z czasów zesłania, Suzin) ani przedstawicieli innych nacji europejskich, ponadto wojska carskiego, urzędników rosyjskich i ich rodzin, ale także patroli kozackich lub kleru prawosławnego. Nie ma zresztą w utworze także znaczniejszej reprezentacji duchowieństwa polskiego (wyjątkiem jest postać biskupa pojawiającego się migawkowo w salonach arystokracji). Brakuje też obrazów żydowskiego, protestanckiego czy też prawosławnego życia religijnego.
Bibliografia
- B. Prus, Słówko o krytyce pozytywnej (1890), w: T. Sobieraj, Prus versus Świętochowski. W sporze o naukową krytykę pozytywną i „Lalkę”, Poznań 2008.
- A. Świętochowski, Aleksander Głowacki [Bolesław Prus] (1890), tamże; Z. Szweykowski, Twórczość Bolesława Prusa, wyd. II, Warszawa 1972.
- J. A. Malik, „Lalka”. Historie z różnych światów, Lublin 2005.
- Świat „Lalki”: 15 studiów, red. J. A. Malik, Lublin 2005.
- A. Martuszewska, hasło Ezopowy język, w: Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. J. Bachórz i A. Kowalczykowa, Wrocław 1991.
- J. Bachórz, Wstęp do: B. Prus, Lalka, BN I 262, Wrocław 1991,1998.
- M. Dziugieł-Łaguna, Ezop opowiada „Lalkę”. O werbalnych i niewerbalnych sposobach komunikacji z czytelnikiem w powieści Bolesława Prusa, „Napis” seria XV 2009.
