GRZYBOWSKA 32

Abraham Lewin

ONI, II D (10.06.1942)

„Na Smoczej <junacy> zastrzelili dwóch chłopców przyglądających się rekwizycji składu kartofli i warzyw w podwórzu pod numerem 7; na rogu Wielkiej i Pańskiej żandarm zastrzelił Żyda; na Pańskiej zostali zamordowani dwaj Żydzi, na Prostej – jeden. Większa ilość Żydów miała zginąć na dziedzińcu <zajazdu> przy Grzybowskiej 32.” (s. 115)

Mietek Pachter

JA, III A

„Brat mój [Sewek] nocował w mieszkaniu wujka na Grzybowskiej 32 i znowu okazało się, że tu odbyła się blokada, od razu rano. My pracowaliśmy obecnie na Ciepłej 10, poleciałem tam od razu z bratem i okazało się, że Sewek stoi w szeregu, dziadek też. Lecimy do blokowego Kępińskiego i prosimy go, by ratował braciszka, ten udaje się z księgą i pokazuje, że zatrzymali tu jednego robotnika i prosi o natychmiastowe wypuszczenie go, nazywa się Pachter. Mówił celowo po niemiecku, a był zupełnie podobnym do niemca, policjanci żydowscy i niemiec, który ich pilnował, przestraszyli się krzyku i przeprosiwszy za pomyłkę, wypuścili Sewka. Gdy tylko wyszedł z bramy, złapaliśmy go w objęcia, byliśmy znowu szczęśliwi. Ale chwilę po tym dowiedzieliśmy się, że partja została wyprowadzona, a dziadka nie udało się uwolnić. Biedny dziadziuś, cóż można było zrobić, idziesz teraz na śmierć, może nawet nie wiesz o tym, ale i nasz [los] jest przesądzony.” (s. 101)

Bibliografia

– Abraham Lewin, Dziennik, wstęp i opracowanie K. Person, Warszawa 2016.

– Mietek Pachter, Umierać też trzeba umieć…, red. naukowa i wprowadzenie B. Engelking, Warszawa 2015.