MIĘDZYLESIE (poza Warszawą)

Emanuel Ringelblum

ONI, I

„W Wawrze rozstrzelano 140, inni mówią 160 ludzi, wśród nich 40 (inni mówią 8) Żydów, za zabicie 2 niemieckich żołnierzy, którzy o 4 nad ranem wyszli na posterunek, a potem znaleziono ich martwych. Żydów, których rozstrzelano, złapano z […] w Międzylesiu itd. Mówią, że z co szóstej willi zabrano właściciela.” (s. 39)

Adina Blady-Szwajger

JA/ONI, VI A

„„Międzylesie” to było to mieszkanie, które wynajęłyśmy wtedy, kiedy spaliła się kawiarenka na Miodowej 22 kwietnia 1943 r. Pokój z kuchnią i dużą werandą, na której też można było nocować. Z oddzielnym wejściem, nie przez mieszkanie gospodarzy. Więc przydatne dla nas i dla częstych gości. Bo i tam przyjeżdżali do nas ludzie. Przede wszystkim najbliżsi. Więc Zosia [Renia Frydman – dop. AKR] z Alą [Alina Margolis – dop. AKR], które były ze mną na Miodowej przez ostatnie dwa miesiące przed powstaniem warszawskim. I tam, i na Miodowej, częstym gościem był Celek, który tak jakoś ciągle „palił się”, to znaczy musiał zmieniać miejsce pobytu. Bywali też przypadkowi, którzy trafiali przygnani potrzebą. Właściwie ten adres powinien był być ściśle zakonspirowany – ale nie był.” (I więcej nic nie pamiętam, s. 189-190)

„Wyszłyśmy z Marysią [Bronka Feinmesser – dop. AKR] rano do pociągu, jak zwykle w ostatniej chwili i z krzaków przed domem wyszła cała rodzina, pięć osób. Babcia, rodzice i dwoje dzieci. Byli zamelinowani w jakimś schronie w Warszawie. Przyszli do nich szmalcownicy, ale wykupili się i wyszli z mieszkania. Nie wiem, skąd mieli ten adres, ale przyjechali pierwszą kolejką, i bojąc się wejść do mieszkania, czekali w zaroślach. A myśmy się spieszyły do Warszawy. Więc wpuściłyśmy ich do mieszkania, zamknęłyśmy na klucz i kazałyśmy siedzieć cicho. Do południa. O drugiej obiecałyśmy wrócić.” (I więcej nic nie pamiętam, s. 190)