05. Retoryczny kunszt miłosnego szaleństwa

Ten typ powiązań, polegających na powtórzeniu wyrazu lub motywu, nazywamy konkatenacją (powiązaniem łańcuchowym). Zwykle podobny zabieg zabezpiecza przed dezintegracją wypowiedzi, zapewnia jej wewnętrzną koherencję. Co jednak miałoby sprawiać, że wiersz Morsztyna wymaga takiego dodatkowego wsparcia kompozycyjnego? Zauważmy, że manifestuje się ono nie tylko w powiązaniach międzystroficznych, ale również w wewnętrznej strukturze poszczególnych oktaw, gdzie kolejne leksemy i motywy są powtarzane, na przykład:

 

Lecz jeśli to myśl, o czymże wżdy myślę?
Okrutna myśli, czemu myślić muszę?
Czemu, choć w głowie zawsze myślą kréślę,
Znowu tąż myślą, co przedtem, myśl suszę?
w. 17–20

Sieć powtórzeń zagęszcza się dodatkowo dzięki śmiałemu użyciu aliteracji, zwłaszcza w strofie trzeciej i czwartej:

 

Winna bym była, gdybym się kochała,

Ale o miłość serce me nie stoi.

Ale nie toż to, jak bym kochać chciała,

Gdy się myśl myślić o miłym nie boi?

Cóż by, gdybym też miłości zarwała?

Nie wiem; ale wiem, że mi pęta stroi.

w. 25–30