BRZEZIŃSKA
Dawid Sierakowiak
JA/ONI, III B
15 czerwca 1942 r.: […] Dawno już nie byłem na mieście i dziś pierwszy raz widziałem na ul. Brzezińskiej tramwaj osobowy wiozący robotników i urzędników na Marysin. Jest to, jak wszystkie wagony w getcie, jakiś przedhistoryczny klak, otwarty z obydwu stron. Za dwunastoprzejazdowe bilety płaci się markę. Buduje się też tor tramwajowy na Placu Węglowym [Łagiewnicka 29/31 róg Dworskiej 4], aby nadchodzące tramwajem brykiety i węgiel mogły być bezpośrednio „tanio i wygodnie” zsypywane na placu. (s. 272)
Oskar Rosenfeld
JA/ONI, V B (17.05.1944)
Naoczni świadkowie opowiadają: dorożka z kilkoma żydowskimi policjantami, z przodującymi funkcjonariuszami, podjeżdża pod Resort Galanterii Drzewnej [Bazarowa 6]. Kilka sekund później – umundurowani wycofali się – pojawia się kierownik resortu, każąc ustawić się robotnikom w szeregu. Żydowska komisja kontroluje wzrokiem, by wyselekcjonować osoby wydające na odpowiednie do ich celu. Dwóch na prawo, pięciu na lewo; trzech na prawo, siedmiu na lewo. Pięciu mężczyzn nadaje się. Robotnicy nie wiedzą, o co chodzi. Wokół resortu rozpowszechniano plotkę, że potrzeba robotników do rozładunku kartofli na Marysinie, a więc o sprawę, która służy gettu. Ledwo zakończył się ten przegląd, a już ofiary zostały odprowadzone przez żydowską policję i dostarczone na Bałucki Rynek. Podobne rzeczy działy się na miejscu rozbiórki przy ul. Brzezińskiej. (s. 35)
Mindla Kuper
JA/ONI, III A (10.03.1942)
Wyszłam do kooperatywy zobaczyć, czy dają zadłużenie, ale okazało się, że nie. Co zrobimy, o ile mama nie przyniesie buraków, nie chcę myśleć. Nie poszłam do domu, lecz skręciłam na ul. Brzezińską. Spotkałam p. Rotbard, matkę mojej szkolnej koleżanki. Jest to miła i inteligentna kobieta, bardzo źle wygląda. Dowiedziałam się, że Cesia R. pracuje w resorcie, stałam i rozmawiałam z nią sporo czasu, mimo woli wyrwało mi się, że piszę pamiętnik. Prosiła mnie, abym jej dała do przeczytania. Co za głupstwo zrobiłam, chciałabym, aby się nikt o tym nie dowiedział i nikomu nie dam do czytania. (s. 43)
Bibliografia
– Dawid Sierakowiak, Dziennik, oprac. A. Sitarek, E. Wiatr, Warszawa: Żydowski Instytut Historyczny, 2016.
– Oskar Rosenfeld, Dziennik, w: Oblicza getta. Antologia tekstów z getta łódzkiego, red. K. Radziszewska, E. Wiatr, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2017.
– Mindla Kuper, 24 lutego – 18 marca 1942 r. [w:] Oblicza getta. Antologia tekstów z łódzkiego getta, red. naukowa K. Radziszewska i E. Wiatr, Łódź 2018.



