CEGLANA 10 / ZGIERSKA 41 (Kuchnia dla Inteligencji)
Dawid Sierakowiak
JA/ONI, III A
23 marca 1942 r. […] Odebraliśmy już też zgniłą brukiew i marchew. Dostałem też dziś w resorcie [rymarskim, Łagiewnicka 63] mięso, buraczki i kartofle z czteromarkowej racji. Ojciec dostał już resztę (cukier, margarynę, groch, kawę, paprykę). Jestem niezwykle zadowolony, że Nadzia już pracuje i ma te 15 dkg chleba i 5 dkg kiełbasy. Mama ma teraz zupę z kuchni dla inteligencji [Ceglana 10] dla siebie samej w południe. Oddaliśmy dziś żywnościowe karty w resorcie. Nadzia jeszcze nie, bo 15-tego marca jeszcze nie pracowała. […] (s. 219)
ONI, III A
4 maja 1942 r.: […] Podobno [Mordechaj Chaim] Rumkowski miał wczoraj przemówienie do kierowników resortów na kolacji w Kuchni dla Inteligencji [Ceglana 10]. Oświadczył, że przybędzie do getta jeszcze kilkadziesiąt tysięcy robotników z okolicy, następnie powiedział, że nie mamy gorzej od Niemców w mieście, bo wszak są Zusatzkarty, wreszcie oznajmił, że wznowił kooperatywę bajratu i kooperatywę lekarską, jako że kierownicy resortów i lekarze ciężej pracują od reszty ludności i nie wolno im głodować! Może (!) uda mu się też wznowić talony dla chorych (!)… Ostrzegał też przed nadużyciami w kuchniach resortowych i wylepił w resortach ogłoszenie o wybieraniu delegatów robotniczych do kontrolowania kuchen. Żadnych przydziałów kartofli w maju nie będzie. Zapowiada się istny raj. (s. 244)
Oskar Singer
JA/ONI, V A
„25 czerwca 1943 roku otwarta zostaje druga kuchnia przy Steinmetzgasse [Ceglanej] 10, tam gdzie kiedyś znajdowała się „kuchnia dla inteligencji”. […] (s. 124-125)
Szmul Rozensztajn
JA/ONI, II A (23.02.1941)
Wielka konferencja w kuchni dla inteligencji przy Ceglanej 10. Najwyższa Izba Kontroli zwołała na dziś na szóstą w Kuchni dla Inteligencji przy Ceglanej 10 zebranie wszystkich kierowników poszczególnych oddziałów i resortów. Celem było wysłuchanie opinii zebranych na temat tego, jak koordynować prace resortów, zwiększyć i ulepszyć produkcję oraz jak zaprowadzić właściwy porządek przy zapewnieniu resortom koniecznych surowców i materiałów. W konferencji wzięło udział około 80 osób. […] (s. 33-34)
ONI, II A (10.08.1941)
W związku z zamknięciem pierwszego roku działalności kuchni nr 2 (znanej pod nazwą „kuchnia dla inteligencji”) przy Zgierskiej 41 (Ceglana 10) kierownictwo kuchni zaprosiło na niedzielę 10 sierpnia Prezesa Rumkowskiego na obiad. Przy tej okazji pan [Icek Jakub] Fiszer w imieniu zarządu kuchni podziękował Prezesowi za jego niezmordowaną działalność dla dobra gettowej społeczności i za jego zainteresowanie inteligencką i średnią klasą w getcie, które traktują tę kuchnię jak swój drugi dom. W imieniu gości kuchni pani Poznańska dziękowała Prezesowi za jego ojcowski stosunek do sióstr i braci w getcie. Przy tym mówczyni wskazała na znaczenie tej kuchni dla konsumentów, nie tylko ze względu na ciało, ale także duszę — wpływ domowej i ciepłej atmosfery, która tam panuje. Mówczyni nie zapomniała też, by podziękować przy tej okazji pani Helenie Rumkowskiej1, protektorce, która bez przerwy czuwa nad utrzymaniem kuchni, jak i komitetowi pań i wszystkim pomocnikom w pracy. […] (s. 101-102)
Bibliografia
– Dawid Sierakowiak, Dziennik, oprac. A. Sitarek, E. Wiatr, Warszawa: Żydowski Instytut Historyczny, 2016.
– Oskar Singer, Przemierzając szybkim krokiem getto… Reportaże i eseje z getta łódzkiego, tłum. K. Radziszewska, Łódź: Oficyna Bibliofilów 2002.
– Szmul Rozensztajn, Notatnik, przekład i red. M. Polit, Warszawa, 2008.



