DWORSKA 1 (Sekretariat Próśb i Zażaleń, Najwyższa Izba Kontroli)
Szmul Rozensztajn
ONI, II A (28.02.1941)
Całe popołudnie Prezes był zajęty w sekretariacie przy Dworskiej nr 1, gdzie załatwiał sporo różnego rodzaju próśb. (s. 59)
ONI, II C (26.11.1941)
Komisja egzaminacyjna dla niemieckich rabinów Prezes Rumkowski na niedzielę 23 [listopada] wyznaczył posiedzenie specjalnej komisji egzaminacyjnej składającej się z rabinów: Fajnera, Łaskiego i Wajsa, w celu stwierdzenia, który z nowo przybyłych dziewięciu rabinów jest godny sprawować urząd rabinacki. „Egzamin” przeprowadzono w lokalu NIK, Dworska 1. Wspomniana komisja zaprosiła na dziś pięciu rabinów:
1) dr Millera Moryca, 64 lata, rabina z Klodan koło Pragi, 2) Luisa Rozenblata, lat 45, ort. dajana z Frankfurtu, 3) dr Ottona Frenkla, lat 50, byłego rabina w Rumburgu i Warnsdorfie, 4) Ernsta Bera, byłego rabina w Oldenburgu, 60 lat i 5) Salomona Markusa, 67 lat, rabina przy żydowskim związku w Bukshafn w Hamburgu.
Na jutro zostali zaproszeni: 1) Moses Petrower, 63 lata, rabin w Hamburgu, 2) dr Zygfryd Klejn, 59 lat, rabin w Düsseldorfie, 3) Chaim Moryc Feldman, 42 lata, rabin w Berlinie, 4) dr Heinrich Szwenger, lat 63, członek rabinatu praskiego.
Komisja na podstawie dłuższej rozmowy z rabinami stwierdziła, że tylko rabini: Chaim Moryc Feldman z Berlina, Salomon Markus z Hamburga, Moses Petrower z Hamburga i rabin Ber z Oldenburga są zdolni udzielać ślubów, a jeśli chodzi o inne religijne funkcje, to komisja miała pewne zastrzeżenia do wszystkich kandydatów, nie wyłączając nawet tych czterech wyróżnionych rabinów. Przy tym warto zauważyć, że dwaj rabini: dr Zygfryd Klejn z Düsseldorfu i dr Heinrich Szwenger z powodu chorób nie przyszli na „egzamin”. W protokole, który przedstawiła komisja Prezesowi, widać, że część z rabinów nie umiała odpowiedzieć na takie pytania, na które umiałby odpowiedzieć chłopiec z chederu. Jeden z doktorów rabinów, Otto Frenkel z Pragi, odmówił odpowiedzi na postawione mu pytania i dodał przy tym, że ponieważ swego czasu był egzaminowany jako rabin przez kolegium w Pradze, nie widzi konieczności bycia egzaminowanym jeszcze raz… (s. 180–181)
Bibliografia
– Szmul Rozensztajn, Notatnik, przekład i red. M. Polit, Warszawa 2008.



