FALENTY (poza Warszawą)

Adina Blady-Szwajger

JA/ONI, VI C (12.10.1944)

11 października 1944 r. wyszliśmy z Warszawy. My dwie z Alą [Alina Margolis], Wik-Sławski [Władysław Świdowski] – Władek z grupą powstańców i żony obu lekarzy, którzy zginęli na Starówce. Przyszliśmy do Milanówka, gdzie dr Skonieczny przenocował nas. Następnego dnia odłączyliśmy się we trójkę z Władkiem od całej grupy. Oni znaleźli schronienie we wsi Falenty.

Emanuel Ringelblum

ONI, I

Złapanych w ostatnich dniach wysłano do Falent, folwarku SS, nocują na Pawiaku, dostają dobre jedzenie. (s. 130)

Wystarano się dziś o coś ważnego: można posyłać paczki pracującym w Falentach. (s. 130)

Kierownik z Falent nazywa się Bindnagel, feldfebel, ale duża szyszka w partii i to decyduje. (s. 154)

Słyszałem dziś szczegóły o Falentach. Majątek ziemski pod Warszawą, za Raszynem, należy do jednego z zarządu więzienia na Pawiaku i dlatego dostaje się stamtąd żywność dla tych, którzy pracują na Pawiaku. W lecie pracowało tam 400 Żydów. Okres pracy wynosi osiem tygodni. Nie otrzymuje się zapłaty. Wikt jest dobry, traktowanie także. Niektórzy Żydzi zatrudniani są przy połowie ryb i polowaniu na dzikie kaczki i zające, pozostali na rok. Pierwsze, co robi się po przyjeździe, to zdjęcie opaski. Tu nie ma Żydów, są tylko robotnicy. Śpiewają pieśń: „Oj, oj, kochany ojcze, kiedyż się ich pozbędziemy”. Ludzie tam nie przepracowują się. (s. 157)

Pracujący w Falentach zabierają od przejeżdżających chłopów kiełbasę, masło, ser itp. artykuły. (s. 157)

W Falentach każą Żydom, zwalnianym z powodu wieku lub braku kwalifikacji, zamieniać się obuwiem lub odzieżą z tymi, którzy pozostają w obozie. W Falentach kazano młodemu dwudziestoletniemu człowiekowi z brodą zakomunikować wszystkim grupom żydowskim, że liczy on sobie 20 lat, a następnie kazano mu krzyczeć coraz głośniej i głośniej: „Ohne Beruf”. W końcu jakiś Żyd musiał mu obciąć brodę. (s. 159)

Komendant z Falent zabiera chłopom produkty: „Dla moich Żydów”. (s. 159)