ŁAGIEWNICKA 27 (Herbaciarnia Adria)

Szmul Rozensztajn

JA/ONI, II A (8.06.1941)

Przy Łagiewnickiej 27, dokładnie naprzeciwko Bałuckiego Rynku, znajduje się restauracja drugiej kategorii i herbaciarnia nosząca nazwę Adria. Ta restauracja służyła wielkiej liczbie urzędników jako miejsce spotkań. Mniej lub bardziej przyjemnie zwykło się tam przy szklance herbaty albo obiedzie spędzać wolną godzinę. W maju właściciele restauracji otrzymali przydzielony przez pana Barucha Praszkiera, kierownika Wydziału Mieszkaniowego, mały pokoik na pierwszym piętrze. Jak się ostatnio okazało, ten pokoik przeznaczony został dla wielkoformatowych graczy w karty. Grało się tam w brydża na dużą skalę. W piątek 6 czerwca około 7.30 wieczorem Prezes Rumkowski wraz ze swoim zaufanym człowiekiem, panem Aronem Jakubowiczem i ochroniarzem panem [Berkiem] Ajzmanem wpadli nagle do wspomnianego pokoju i zastali tam grających w brydża panów: [Hugo] Libraka, kierownika buchalterii Referatu Chlebowego, komisarza [Bronisława] Dancygiera (chlebowego oddziału specjalnego), Klejnsztajna, Grzebienia (właścicieli) i pana M[arka] Kligera, kierownika gospodarczego Oddziału Specjalnego. Na stole leżała większa suma pieniędzy. Na zarządzenie Prezesa wśród uczestników [gry w] brydża została przeprowadzona kontrola osobista, w wyniku której znaleziono większe sumy pieniędzy (również niemieckie marki). Pieniądze zostały skonfiskowane, a pokój opieczętowany. Tym się Prezes Rumkowski jednak nie zadowolił. Zaraz zszedł do restauracji, która znajduje się na parterze, i rozpytywał o stałych gości odwiedzających lokal, a przede wszystkim o osobę B[orucha] Praszkiera. Nazajutrz nad ranem na polecenie Prezesa została przeprowadzona rewizja w mieszkaniu panny C[eli] Kantor, kierowniczki kuchni przy Młynarskiej 32, gdzie jednak niczego nie znaleziono. W niedzielę rano Prezes Rumkowski zażądał zwolnienia ze stanowiska pana Libraka i aresztowania właścicieli Adrii – Grzebienia i Klejnsztajna. Na miejsce komisarza Dancygiera tego samego dnia powołano adiutanta, pana [Juliana] Grosbarda. (s. 81–83)

JA/ONI, II A (06.1941)

Rewizja w Adrii [Łagiewnicka 27] i jej obecne konsekwencje wywołały w getcie wielkie zainteresowanie. Ogólne wrażenie było takie, że Prezes dobrze postąpił. To po prostu niedopuszczalne, by w tak trudnym czasie ludzie tego kalibru zamiast pracować dla dobra getta, zasiadali w odosobnionym pokoju restauracji, vis à vis Bałuckiego Rynku, przepędzając czas na grach hazardowych. (s. 83)