MŁYNARSKA 32 (Kuchnia Resortowa)

Dawid Sierakowiak

JA/ONI, III A

28 kwietnia 1942 r.:

Rumkowski wylepił ogłoszenia, że kto nie był na „stemplowaniu” i nie pracuje, ma dzisiaj zarejestrować się na Młynarskiej [32], aby w najbliższych dniach dopełnić aktu „stemplowania”. Okazuje się teraz, że nie taki diabeł straszny, jak go malują. (s. 239-240)

Oskar Singer

JA/ONI, V A

Kandydat do wypoczynku otrzymywał codziennie przez 14 dni jeden posiłek wzmacniający. Po zakończeniu zmiany, między godziną 17 a 21, robotnik miał dojść do siebie w „kuchni wzmacniającej” – określenie to jest trochę nieporadne. Prezes Rumkowski zabrał się do rozwiązywania tego zadania z typowym dla niego zapałem, szybkością i energią. Najpierw urządzono w tym celu piękną kuchnię przy Mühlgasse [Młynarskiej] 32. (s. 122)

Szmul Rozensztajn

JA/ONI, II A (8.06.1941)

Przy Łagiewnickiej 27, dokładnie naprzeciwko Bałuckiego Rynku, znajduje się restauracja drugiej kategorii i herbaciarnia nosząca nazwę Adria. Ta restauracja służyła wielkiej liczbie urzędników jako miejsce spotkań. Mniej lub bardziej przyjemnie zwykło się tam przy szklance herbaty albo obiedzie spędzać wolną godzinę. W maju właściciele restauracji otrzymali przydzielony przez pana Barucha Praszkiera, kierownika Wydziału Mieszkaniowego, mały pokoik na pierwszym piętrze. Jak się ostatnio okazało, ten pokoik przeznaczony został dla wielkoformatowych graczy w karty. Grało się tam w brydża na dużą skalę. W piątek 6 czerwca około 7.30 wieczorem Prezes Rumkowski wraz ze swoim zaufanym człowiekiem, panem Aronem Jakubowiczem i ochroniarzem panem [Berkiem] Ajzmanem wpadli nagle do wspomnianego pokoju i zastali tam grających w brydża panów: [Hugo] Libraka, kierownika buchalterii Referatu Chlebowego, komisarza [Bronisława] Dancygiera (chlebowego oddziału specjalnego), Klejnsztajna, Grzebienia (właścicieli) i pana M[arka] Kligera, kierownika gospodarczego Oddziału Specjalnego. Na stole leżała większa suma pieniędzy. Na zarządzenie Prezesa wśród uczestników [gry w] brydża została przeprowadzona kontrola osobista, w wyniku której znaleziono większe sumy pieniędzy (również niemieckie marki). Pieniądze zostały skonfiskowane, a pokój opieczętowany. Tym się Prezes Rumkowski jednak nie zadowolił. Zaraz zszedł do restauracji, która znajduje się na parterze, i rozpytywał o stałych gości odwiedzających lokal, a przede wszystkim o osobę B[orucha] Praszkiera. Nazajutrz nad ranem na polecenie Prezesa została przeprowadzona rewizja w mieszkaniu panny C[eli] Kantor, kierowniczki kuchni przy Młynarskiej 32, gdzie jednak niczego nie znaleziono. W niedzielę rano Prezes Rumkowski zażądał zwolnienia ze stanowiska pana Libraka i aresztowania właścicieli Adrii – Grzebienia i Klejnsztajna. Na miejsce komisarza Dancygiera tego samego dnia powołano adiutanta, pana [Juliana] Grosbarda. (s. 81–83)

Mindla Kuper

ONI, III A (8.03.1942)

Tatuś jeszcze pracuje w Kuchni Resortowej, Młynarska 32. Co by mój ojciec począł? Wieczorem opowiada, jakie jedzenie personel se gotuje, a skąd produkta? Oczywiście, że z naszych zup. Wszyscy urzędnicy kradną (tych nie wyślą). (s. 42)

 

 

 

Bibliografia

– Dawid Sierakowiak, Dziennik, oprac. A. Sitarek, E. Wiatr, Warszawa: Żydowski Instytut Historyczny, 2016.

– Oskar Singer, Przemierzając szybkim krokiem getto… Reportaże i eseje z getta łódzkiego, tłum. K. Radziszewska, Łódź: Oficyna Bibliofilów 2002.

– Szmul Rozensztajn, Notatnik, przekład i red. M. Polit, Warszawa 2008.

– Mindla Kuper, 24 lutego – 18 marca 1942 r. [w:] Oblicza getta. Antologia tekstów z łódzkiego getta, red. naukowa K. Radziszewska i E. Wiatr, Łódź 2018.