MONIUSZKI

Mina Tomkiewicz

F, II

W stołowym pokoju [na Lesznie, mieszkaniu bohaterki] zawisła jeszcze jedna kotara, a za kotarą zamieszkali Poldkowie. Na dwóch żelaznych łóżkach za kotarą Poldkowie prowadzą taki sam tryb życia jak na Moniuszki w czteropokojowym mieszkaniu. Wprowadzili do domu ruch i ożywienie. Zawsze pełno u nich gości, karty, szachy, niekończące się dyskusje na najrozmaitsze tematy, od polityki począwszy, na najnowszym sposobie przyrządzania kaszy z kapustą skończywszy. (s. 234–235)

F, IV

Leonek zostawił na Moniuszki butony kolosalnej wartości zamurowane w ścianie. Pod oknem, trzecia cegła na prawo. Trzeba zdobyć butony, a sprawa pieniędzy będzie rozwiązana do końca wojny. W mieszkaniu na Moniuszki mieszkają Ukraińcy. Stenia i Witold pokazują im sfałszowane nakazy rewizji i nie zwracając uwagi na sprzeciwy, rozbijają ścianę. Wali młotek, wali mocno serce. Trzecia cegła na prawo. W pyle i kurzu zamigotały tysiącem barw kamienie wielkości orzecha.
– Są butony, butoniki, butoniczki – podśpiewuje Stenia, myjąc sobie ręce, podczas kiedy Witold poszedł zawiadomić Niusię.
Ukraińcy nie mogą sobie darować, że przepuścili taką okazję w swoim własnym mieszkaniu, zadzwonili na policję. Schodzącą już ze schodów Stenię aresztują z brylantami, zawożą na Daniłowiczowską do więzienia. Ciemna cela, niebezpieczeństwo znów pobudzają wyobraźnię Steni. Groza podsuwa nieprawdopodobne zda się pomysły. Ale to taki czas, kiedy najnieprawdopodobniejsze udaje się lepiej niż to normalne, kiedy igranie życiem częściej to życie ratuje niż przezorność i obawa.
Na przesłuchaniu w Alei Szucha Stenia tupie nogą:
– Oddajcie mi moje brylanty! Żyd lichwiarz wziął je jako zastaw na pożyczone pieniądze. Moja babka jeszcze nosiła te kolczyki!
Stenia każe obejrzeć Niemcom portret wiszący nad łóżkiem pani Barszczewskiej. Czcigodna dama na portrecie rzeczywiście nosi jakieś kolczyki i Aleje Szucha przyjmują historię Steni za dobrą monetę. Wypuścili ją i oddali brylanty. (s. 309)