NOWOLIPIE 10

Jechiel Górny

ONI, II D (1.07.1942)

Około 3 po południu przy Nowolipiu 10 (obok bramy przejściowej) widziałem, jak dwaj policjanci dzielą się „łupem” – mnie 10 zł, tobie 10 zł itd. Tymczasem jeden drugiemu nie wierzy. (s. 299)

JA/ONI, III A (21.07.1942)

Na rogu Mylnej zjawia się czarne auto, w którym siedzą gestapowcy. Auto zatrzymuje się. Ludzie biegną do bram. Zatrzymuję się przy bramie na Nowolipiu 10 […], gdzie znam dozorcę. Z daleka widać, jak chwytają ładnie ubranego starszego człowieka, legitymują go, każą mu wejść do samochodu, ruszają. Chowamy się w małym pokoiku, który dozorca […] z Kalisza wykorzystuje jako miejsce pracy. Samochód zatrzymuje się dokładnie przy bramie. Jesteśmy rozdygotani. Po kilku minutach słyszymy […] niemieckie krzyki: „Halt! Halt!”. Wstrzymujemy oddech. Obok mnie jest jeszcze w izdebce pan Szubin, były dyrektor żydowskiego banku w Kaliszu (szwagier wspomnianego Libeskinda, który był tam wielkim kupcem). Robi się cicho. Córka i żona pana Libeskinda wyglądają na zewnątrz. Samochód jeszcze stoi. Zostaliśmy w pokoiku przez pół godziny, aż usłyszeliśmy szum ruszającego samochodu. Oddychamy lżej. (s. 313)

Helena Szereszewska

ONI, IV A (jesień 1942)

Na Muranowskiej 4 zamieszkał mój brat stryjeczny – Marek Szpilfogel, z zawodu doktor chemii. Żona jego nazywała się Erna. Pracowali oboje w pralni parowej, która mieściła się w dawnym hotelu „Brytania” przy ulicy Nowolipie 10. Pralnia pracowała dla Niemców. (s. 168)

JA/ONI, IV B (18-20 stycznia 1943)

Przychodzi także Marek Szpilfogel i żona jego, Erna.
„Marek! wołamy — ach, Marek! No i co, żyjecie?!”
Przeleżeli trzy dni w piwnicy w dawnym hotelu „Brytania”, gdzie była ich pralnia. Uciekli i ukryli się przy pierwszym alarmie. (s. 229)

Bibliografia

– Jechiel Górny, Dziennik (22.05 – 22.07.1942 r.; 4.11 – 21.12.1942 r.), w: Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy – Archiwum Ringelbluma, t. 23, cz. II: „Dzienniki z getta warszawskiego”, oprac. K. Person, Z. Trębacz, M. Trębacz, Warszawa 2015, s. 274-344.

– Helena Szereszewska, Krzyż i mezuza, Warszawa 1993.