NOWOLIPKI 36

Jechiel Górny

ONI, II D  (1.07.1942)

Na Dzielną 45 (wejście [od] Nowolipek 36) gestapowcy przyszli z listą w ręku i wyprowadzili stamtąd tragarza-szmuglera, chrześcijankę, która z nim żyła w tym domu, dozorcę i wszystkich ich zastrzelili.
Jest charakterystyczne, że tragarz z chrześcijanką stawiali opór i nie chcieli iść. (s. 298)

Abraham Lewin

ONI, II D (01.07.1942)

Na Nowolipkach 30, które służą również jako brama wejściowa do Dzielnej 25 (znajdująca się naprzeciwko Pawiaka, a tam się nie chodzi), została zastrzelona żydowska kobieta – stróż domu, która otworzyła bramę. Potem mordercy weszli do stróża domu przy Dzielnej 25 i zastrzelili jego żonę. Właściwie mówi się, przyszli tylko do stróża domu przy Dzielnej 25. Miał się on zajmować szmuglem. Przy okazji zastrzelili również stróża domu – kobietę – z Nowolipek 30. Nie chcieli oczywiście, aby pozostał jakiś świadek ich zbrodni. Następnie na Nowolipkach 36 zastrzelili żydowskiego tragarza i chrześcijankę, która z nim żyła. (s. 141-142)

ONI, II D (03.07.1942)

Potwierdziły się pogłoski, które krążyły po getcie. Jest to pierwszy raz, kiedy Niemcy przeprowadzili za jednym razem takie masowe morderstwo i donosili o tym w taki bezpośredni i ekstremalnie cyniczny sposób. Nie podają, kiedy i gdzie miały miejsce przypadki przeciwstawienia się siłą niemieckiej policji, […] takie nie nastąpiły, oprócz tego, że niektórzy Żydzi – tragarze próbowali przeciwstawić się niemieckim mordercom, kiedy ci przyszli ich zastrzelić. Tak opowiadano o tragarzach z Nowolipek 30 i 36. (s. 146)

Bibliografia

– Jechiel Górny, Dziennik (22.05 – 22.07.1942 r.; 4.11 – 21.12.1942 r.), w: Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy – Archiwum Ringelbluma, t. 23, cz. II: „Dzienniki z getta warszawskiego”, oprac. K. Person, Z. Trębacz, M. Trębacz, Warszawa 2015, s. 274-344.

– Abraham Lewin, Dziennik, wstęp i opracowanie K. Person, Warszawa 2016.