OKĘCIE (obóz pracy)

Adam Czerniaków

ONI, I (12.03.1940)

Na Okęciu zaaresztowano 30 robotników z Batalionu z sekcyjnym. (s. 73)

JA/ONI, I (12.03.1940)

Na 3½ wezwany do SS. Meblami nie chcą się zająć. Natomiast sroga wymówka, że na Okęciu dziś robotnicy nie poszli z obawy. Jeżeli tak dalej pójdzie, 100 będzie skazanych. (s. 73)

JA/ONI, I (13.03.1940)

Rodziny robotników, którzy poszli na Okęcie, płaczą w Gminie. Dzieci nie ma. Wczoraj zginął pono Unteroffizier z Okęcia, który nas odwiedził w Gminie. Przyjechał Mende i zaaresztował Hasensprunga. U[nter] O[ffizier] się jednak znalazł na ulicy. Muzeum zarekwirowano wczoraj. (s. 74)

JA/ONI, I (14.03.1940)

Rodziny z Okęcia płaczą. (s. 74)

JA/ONI, I (15.03.1940)

Rano 5-ta na Twardą (lustracja wychodzących robotników). Zjawił się M[ende]wasyście. Robotnicy zaczęli się zbierać 6.30. Spóźnionych karano na miejscu doraźnie. Pejcz do naprawy. (s. 75)

JA/ONI, I (16.03.1940)

Rano SS. Interwencja w sprawie Okęcia 30 (nie zakładnicy, ale Untersuchungsgefangene) 3. Muszą siedzieć do ukończenia śledztwa. Mende wyjeżdża. Zastępuje go Brandt. (s. 75)

ONI, I (21.05.1940)

Monit z Okęcia, że zamiast 1800 przyszło 400 robotników. (s. 91)

ONI, I (2.06.1940)

Rozen był na Okęciu. Spokojnie. (s. 94)

JA/ONI, I (1.06.1940)

Na 8.30 idę do Gestapo wraz z Zabłudowskim i Goldfeilem (Batalion Pracy). Józef bardzo źle. W nocy czytałem „Sprawę brzeską”. Okazuje się, że i my potrafiliśmy. W Gestapo omówiliśmy sprawy Batalionu Pracy. Badają ze swej strony, jak oświadczyli, nadużycia z pieczątkami, zwalniającymi od pracy. Okęcie grozi represjami, o ile nie dostarczy się odpowiedniej ilości robotników. (s. 94)

ONI, I (29.06.1940)

Auto z Okęcia zostało skierowane do łapania opornych do pracy na Okęciu. Złapano dziś 150 ludzi, między nimi byli tacy, co się wykazali legitymacjami opłat w Gminie. (s. 100)

Emanuel Ringelblum

ONI, I

Straszna historia na Okęciu. Zabito dwóch Niemców, wzięto trzydziestu Żydów pracujących dla Gminy i dziewięćdziesięciu Polaków – mówią, że wszystkich zamordowano. (s. 79)

Coś się zmieniło – powiadają. Na Okęciu nie dawano do tej pory jedzenia żydowskim robotnikom, od kilku dni otrzymują żołnierski obiad i do domu chleb ze słoniną. (s. 94)

Na Okęciu żołnierz wyszedł z butelką piwa i zapytał, kto chce piwa. Nikt nie miał odwagi odpowiedzieć. Następnie oświadczył, że kto będzie miał prawidłową odpowiedź [na jego pytanie], dostanie [butelkę]. Spytał jednego, kto wygra wojnę. Odpowiedział, że Hitler we własnej osobie. Spoliczkował go. To samo nastąpiło, gdy wymieniali kolejno Niemcy, Anglię, w końcu oświadczył, że Żydzi. (s. 96)

Żydowskie Bataliony Pracy są zatrudnione na Okęciu przy załadunku i sortowaniu metali. (s. 101)

Złapano 50 Żydów i zawieziono na Okęcie. Dwudziestu kazano zakopać zdechłego kota, trzydziestu kazano się odwrócić, a potem polecono im odszukać koci grób. Udawali przez kilka godzin, że niby szukają, wreszcie znaleźli. Żołnierze śmiali się. Innym razem przyszli, nie było co robić. Rozegrali zawody piłkarskie, Żydzi wygrali 2:1. (s. 105)

Na Okęciu i w innych miejscach znowu dzisiaj [16 września 1940] bili. Oznaka, że nie jest różowo. (s. 122)

Dziś, 19 września [1940], było bardzo niespokojnie. Otoczyli cały Żoliborz i zabrali tysiące Polaków, Żydów zwalniali. To samo dzieło się na Radzymińskiej (Praga). Łapano także Żydów do robót. Mówią, że na Okęciu zabito Niemców, stąd te areszty. Brak jednak dokładnych wiadomości w tej sprawie. (s. 124)

Wagon tramwajowy, którym Żydzi jadą z Okęcia do miasta, tamci nazywają „wagonem tyfusowym”. (s. 157)

Ludzie chcą iść do pracy na Okęciu. W drodze powrotnej kupuje się kilka chlebów i zarabia się trochę pieniędzy. (s. 174)

Mina Tomkiewicz

F, IV

Przed jakąś selekcją Stasio przeniósł się na placówkę na Okęcie i Mama bardzo martwiła się o niego. Dochodziły mętne wiadomości, że go tam okradli, że traktują go jak „maminego synka” i „eks-burżuja”, że wyśmiewają go i bardzo mu dokuczają. Nie dziwota zresztą, placówkarzom na Okęciu chłopak z Iliadą pod pachą wydaje się niewątpliwie dziwadłem. (s. 304)