TUSZYN

Szmul Rozensztajn

JA/ONI, II A (19.06.1941)

[…] Przy tej okazji [rozmowy o wizycie Hansa Biebowa na Bałuckim Rynku] Prezes opowiedział mi, że sprawa wydalenia wszystkich Żydów z miasteczek jest mu od dawna znana. Opracował pewien projekt, jak pomóc tym Żydom. Plan polega na utworzeniu specjalnej strefy żydowskiej niedaleko Litzmannstadt — w Tuszynie, na zawiązaniu przez Prezesa triumwiratu z dwoma przedstawicielami wysiedlonych Żydów. W tym celu Prezes musiałby dysponować autem. Aby organizować strefę żydowską, wybierze kilkadziesiąt osób ze swoich najzdolniejszych i najpilniejszych współpracowników w getcie i ich tam pośle. Jeśli jednak ten plan nie zostanie zaakceptowany przez władzę, getto Litzmannstadt będzie musiało przyjąć tę zaproponowaną liczbę Żydów — 8 tysięcy — i gdzieś ich ulokować. […] (s. 85)

JA/ONI, II A (26.07.1941)

W domu kultury przy Krawieckiej 3 odbył się dziś koncert orkiestry Hazomir. Po koncercie Prezes wygłosił do zebranych krótką mowę. […] W tym tygodniu — mówi dalej Prezes — odwiedziłem Ozorków. Chcę za wszelką cenę zrealizować mój plan, z którym noszę się już od dawna (utworzyć niedaleko Tuszyna dzielnicę pracy dla Żydów z prowincji— Szmul Rozensztajn). […] (s. 95-96)