6 SIERPNIA

 

Władysław Szpilman

JA, VI B

Prawdziwa kanonada zaczynała się dopiero, gdy mijali ulicę 6 Sierpnia i otwierali ogień w kierunku Politechniki i w przeciwnym – ku Filtrom. Może udałoby mi się przedrzeć do Śródmieścia, gdybym szedł podwórkami domów w kierunku Filtrów, ale nie miałem żadnej broni, a ponadto byłem uwięziony. Nie sądzę, by zajęci swoimi sprawami sąsiedzi zwrócili uwagę na hałas, gdybym zaczął teraz dobijać się do drzwi. Ponadto musiałbym ich prosić, by powiadomili przyjaciółkę pani Heleny, która jedyna w całym domu wiedziała, że się tu ukrywam i miała klucze do drzwi, aby mnie w razie potrzeby uwolnić. Postanowiłem czekać do następnego dnia i wtedy zadecydować, co dalej. (s. 145)

Mina Tomkiewicz

F, II

„Żagiew” nazywa się tajna gazetka, za której wydawanie grozi kara śmierci… jednej… dziesięciu… tysięcy śmierci. Na ulicy 6 Sierpnia zlikwidowali cały dom za znalezienie radia. Na Kruczej wywieźli 60 ludzi za tajną gazetkę. Rozstrzelali, powiesili, wywieźli do Oświęcimia za bunt, za krecią robotę, za marzenia o wolności. I to po aryjskiej stronie. W getcie mogą wszystko wysadzić w powietrze. Różowe łapki Bobusia, zapłakane Matczyne oczy w otoku zmarszczek, Nata… (s. 184)

F, VI A

Niusia nawet nie opowiedziała Nacie, ile strachu najadła się, gdy po jednym z nalotów okazało się, że cała ulica 6 Sierpnia została zbombardowana. Na ulicy 6 Sierpnia mieszkał Bobuś.
– No możecie sobie wyobrazić, idę do dziecka, a tu tłumy zapłakanych ludzi, grzebią w ruinach, ulicy nie ma. Myślałam, dlaczego wszystko razem i że Nata zabije się i będzie miała rację. Aż naraz, na kupie gruzów, widzę Bobusia, spokojnie układa połamane cegły i patrzy na mnie szelmowsko tymi niebieskimi ślepkami. Z całej ulicy zostało tylko pół domu, właśnie tam, gdzie był Bobuś – opowiada przejęta Niusia, która po tym doświadczeniu przeniosła Bobusia na wieś, do babci sędziny. (s. 394–395)

Bibliografia

– Śmierć miasta. Pamiętniki Władysława Szpilmana 1939-1945, oprac. J. Waldorff, Warszawa 1946.

– Mina Tomkiewicz, Bomby i myszy. Powieść mieszczańska, Warszawa 2020.