KARMELICKA 5

Basia Temkin-Bermanowa

ONI, III A

Nie zapomnę jednego z naszych ostatnich wspólnych dni. Biuro Centosu [Leszno 2] musiało się również likwidować, my otrzymaliśmy przydzielone [przez gminę] mieszkanie na Lubeckiego, a im jeszcze nie przydzielono nic, rzeczy musieli zwalić na podwórzu Karmelicka 5. Ostatnie graty z magazynu odzieżowego, jakieś kołderki i paletka leżały na podłodze, a na nich – skurczona w ataku [kamicy nerkowej –B.K.] moja siostra […] Rozstałyśmy się, to było dwudziestego sierpnia [1942]. W nocy był nalot [sowiecki]. Nocowała na podwórzu, szyby i cegły sypały się dookoła jej głowy, miała trzeci tego dnia straszny atak i jakoś to przetrzymała. (s. 93)

Mordechaj Szwarcbard 

JA/ONI, II A (13.03.1941)

Przy Karmelickiej 5 pojawił się jeden z tamtych, prowadzony przez drugiego z Leszna 13, Nebel [najpewniej chodzi o agenta gestapo Juliusza Nebela] z Torunia. Chodzili po żydowskich mieszkaniach i rabowali. Zabierali co się dało. Adresy były im znane. Kto się zorientował na miejscu, dawał znać żydowskiemu wspólnikowi i za pewną sumę, jeden na przykład dawał dwieście zł[otych], wykupywano się. Kto tego nie zrozumiał, cierpiał srogo. Zabierali nawet stare rzeczy. Bezczelność doszła do tego, że kilka dni później tamtejszy Komitet Domowy zorganizował przedstawienie dla budynku i wyżej wspomniany Nebel przyszedł na nie. (s. 226)

 

Bibliografia

– Basia Temkin-Bermanowa, Dziennik z podziemia, wstęp, oprac., przypisy A. Grupińska i P. Szapiro, Warszawa: ŻIH, „Twój Styl” 2000, ss. 390.

– Mordechaj Szwarcbard, Aktualności, przeł. Magdalena Siek [w:] Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy – Archiwum Ringelbluma, t. 23, cz. II, Dzienniki z getta warszawskiego, oprac. K. Person, M. Trębacz, Z. Trębacz, s. 209–244.