Il. 10 Zasady FAIR

Zarządzanie danymi
Maciej Maryl

Zarządzanie danymi
Maciej Maryl

Istotnym komponentem procesu badawczego jest zarządzanie danymi badawczymi, czyli zestaw operacji pozwalających nam rozpoznać, odpowiednio nazwać i zachować materiały, na których pracujemy. W tym miejscu warto tylko podkreślić konieczność takich prac, które pozwalają udostępnić materiały na zasadach FAIR, tzn. findable (odnajdywalne), accessible (dostępne), interoperable (interoperacyjne) i reusable (zdatne do ponownego użycia). Kluczowe jest prowadzenie szczegółowej dokumentacji procesu zbierania danych i odnotowywanie wszystkich decyzji merytorycznych związanych z danymi. Taka dokumentacja pozwoli innym użytkownikom korzystać ze zbiorów.

Choć nie wszystkie dane można opublikować ze względu na prawa autorskie, np. dane osobowe czy wrażliwe, to zasady FAIR zachęcają do otwierania danych jak to tylko możliwe i zamykania ich tylko na ile to konieczne. W przypadku danych o kulturze pracujemy głównie na materiałach publicznych – np. ogólnie dostępnych metadanych obiektów – więc zazwyczaj możemy je publikować. Dobrą praktyką jest publikowanie wszystkich materiałów związanych z procesem badawczych, tj. danych, kodu (o ile został wytworzony) i dokumentacji, które pozwolą innym na replikację wyników lub wykorzystanie w innych pracach (np. Maryl i Eder 2023 publikują kod i dane w repozytorium). Maryl et. al 2021 dostarczają wskazówek w zakresie zarządzania danymi, przytaczając odnośniki do literatury przedmiotu.

Spis treści